Monthly Archives: December 2015

Warszawski Czwartek Staropolski 16 grudnia 2015 – nagranie

Przedstawiamy nagranie wykładu pt. Astrologia, chronologia i profecja. O dwóch prognostykach Jana Latosza, który w ramach cyklu Warszawskich Czwartków Staropolskich wygłosił dr Michał Choptiany.

Spotkanie odbyło się w ramach cyklu Warszawskich Czwartków Staropolskich, których współorganizatorami są Laboratorium „Kultura Pierwszej Rzeczypospolitej. Od XV do XVIII wieku” Wydziału „Artes Liberales” UW, Pracownia Literatury Renesansu i Baroku w Instytucie Badań Literackich PAN, Zakład Studiów nad Renesansem w Instytucie Filologii Klasycznej UW, Zespół Kultury Staropolskiej w Instytucie Kultury Polskiej UW oraz nasza Komisja.

Jan Latosz, Przestroga znacznego na świecie odmienienia, 1595; Warszawa, Biblioteka Narodowa, rkps 6631 III, k. 1r (via Polona)
Jan Latosz, Przestroga znacznego na świecie odmienienia, 1595; Warszawa, Biblioteka Narodowa, rkps 6631 III, k. 1r (via Cyfrowa Biblioteka Narodowa POLONA)

Astrologia, chronologia i profecja

Laboratorium „Kultura Pierwszej Rzeczypospolitej. Od XV do XVIII wieku
Wydziału „Artes Liberales” UW

oraz

Komisja do Badań nad Reformacją w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej
Wydziału „Artes Liberales” UW,
Pracownia Literatury Renesansu i Baroku w Instytucie Badań Literackich PAN,
Zakład Studiów nad Renesansem w Instytucie Filologii Klasycznej UW,
Zespół Kultury Staropolskiej w Instytucie Kultury Polskiej UW,

serdecznie zapraszają na kolejne spotkanie z cyklu

Warszawskich Czwartków Staropolskich

__________________________

Dr Michał Choptiany

wygłosi referat:

Astrologia, chronologia i profecja. O dwóch prognostykach Jana Latosza

__________________________

Związki astrologii z innymi dyscyplinami wiedzy i mechanizmami władzy przybierały w okresie Renesansu zróżnicowane formy, a jedną z nich była astrologiczno-chronologiczna koncepcja tzw. wielkich koniunkcji Saturna i Jowisza, która pozwalała na teleologiczne uporządkowanie dziejów oraz wprowadzenie do obiegu idei przepowiedni zakorzenionych w bieżących niepokojach politycznych. Jednym z polskich astrologów, którzy podjęli to zagadnienie w swoich pismach, był Jan Latosz (1539–1608), uczony pamiętany dzisiaj przede wszystkim dzięki jego zaangażowaniu w spory o reformę kalendarza z 1582 roku. Niniejsze wystąpienie będzie poświęcone wybranym wątkom poruszonym przez Latosza w jego Prognosticonie (1594), zadedykowanym cesarzowi Rudolfowi II, oraz poświęconej Konstantemu Wasylowi Ostrogskiemu Przestrodze (1595), która zachowała się w rękopisie Biblioteki Narodowej w Warszawie. Podjęta także zostanie próba odpowiedzi na pytanie o granice aktualności astrologicznych przepowiedni oraz powody, dla których niektóre z nich czytano nawet kilkadziesiąt lat po publikacji, w połowie XVII wieku.

Dr Michał Choptiany − dr nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, absolwent Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego (2013); stopień doktora uzyskał na podstawie rozprawy o retoryce Pierre’a de la Ramée. Od 2013 roku adiunkt na Wydziale „Artes Liberales” UW, gdzie w ramach programu NCN FUGA zajmuje się środkowoeuropejskimi sporami na temat reformy kalendarza i naukowej chronologii (zob. http://chronologiauniversalis.wordpress.com). Publikował m.in. na łamach „Terminusa”, „Kwartalnika Historii Nauki i Techniki”, „Rocznika Biblioteki Narodowej” oraz „History and Theory”.

Spotkanie odbędzie się wyjątkowo w środę 16 grudnia 2015, o godz. 17.00 w sali konferencyjnej Wydziału „Artes Liberales”, Nowy Świat 69, kl. B, IV piętro.

Z wyrazami szacunku,

Joanna Krauze-Karpińska
Barbara Milewska-Waźbińska
Alina Nowicka-Jeżowa
Marek Prejs
Piotr Wilczek